دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Modeling interactive relationships of social capital and readiness for change with the ability of schools to response to environment: in schools in Shiraz city مدل یابی روابط تعاملی سرمایه اجتماعی ، آمادگی برای تغییر، توان پاسخگویی به محیط: در مدارس شهر شیراز 1 17 4619 10.22098/ael.2026.19099.1677 FA جعفر ترک زاده استاد، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. فاطمه رئیسی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2025 12 20 The present study aimed to investigate the status and modeling of structural relationships between social capital, readiness for change, and the ability of schools to respond to the environment in the city of Shiraz. This study is applied in terms of purpose and descriptive-correlational in nature with a structural equation modeling approach. The statistical population included all school employees (principals, deputy principals, teachers, and other employees) in Shiraz city, approximately 17,000 people. Simple cluster sampling was conducted in 105 schools from four educational districts, and ultimately 416 questionnaires were completed and collected. The research tools included questionnaires on social capital, readiness for change, and schools' ability to respond to the environment, which were distributed after confirming validity and reliability. The data were analyzed using SPSS and Amos 24 software and methods such as one-sample t-test, Pearson correlation matrix, and multivariate regression (structural equation model). The findings showed that social capital and readiness for change were at an above average level and the responsiveness of schools was at a desirable level. Also, positive and significant relationships were observed between the three variables. Examination of different models showed that in the interactive model, social capital does not have a direct effect on responsiveness, while readiness for change has a direct and significant effect on it. The interactive effect of social capital and readiness for change was also significant, indicating the indirect role of social capital in predicting the responsiveness of schools. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت و مدل‌یابی روابط ساختاری میان سرمایه اجتماعی، آمادگی برای تغییر و توان پاسخگویی مدارس به محیط در شهر شیراز انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان مدارس (مدیران، معاونان، معلمان و سایر کارکنان) شهر شیراز، به تعداد حدود ۱۷۰۰۰ نفر بود. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای ساده در ۱۰۵ مدرسه از چهار ناحیه آموزشی انجام شد و در نهایت ۴۱۶ پرسشنامه تکمیل و جمع‌آوری شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های سرمایه اجتماعی، آمادگی برای تغییر و توان پاسخگویی مدارس به محیط بود که پس از تأیید روایی و پایایی، توزیع شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Amos 24 و روش‌هایی نظیر آزمون تی تک‌نمونه‌ای، ماتریس همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیره (مدل معادلات ساختاری) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان دادند که سرمایه اجتماعی و آمادگی برای تغییر در سطح بالاتر از متوسط و توان پاسخگویی مدارس در حد مطلوب قرار دارد. همچنین روابط مثبت و معناداری میان سه متغیر مشاهده شد. بررسی مدل‌های مختلف نشان داد که در مدل تعاملی، سرمایه اجتماعی اثر مستقیم بر توان پاسخگویی ندارد، در حالی که آمادگی برای تغییر اثر مستقیم و معناداری بر آن دارد. اثر تعاملی سرمایه اجتماعی و آمادگی برای تغییر نیز معنادار بود که بیانگر نقش غیرمستقیم سرمایه اجتماعی در پیش‌بینی توان پاسخگویی مدارس می‌باشد.

https://ael.uma.ac.ir/article_4619_ff3f34650aa95252e7cf602d48b0cf9c.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 A comparative study of policies and processes for selecting and appointing primary school principals in Iran, Finland, Germany, and the United States. مطالعه تطبیقی سیاست‌ها و فرایندهای انتخاب و انتصاب مدیران مدارس ابتدایی در ایران، فنلاند، آلمان و ایالات متحده 18 37 4605 10.22098/ael.2026.18372.1639 FA شهاب نصیری نیا دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. حسین عبداللهی استاد گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. مرتضی طاهری دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. عباس عباس پور استاد گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، علامه، ایران. Journal Article 2025 09 17 This study aimed to conduct a comparative analysis of the processes for selecting and appointing primary school principals in Iran, Finland, Germany, and the United States. Employing a qualitative–comparative design based on Bereday’s four-step model (description, interpretation, juxtaposition, and comparison), data were collected through document analysis, including national regulations, official policy documents, international reports (OECD, UNESCO), and peer-reviewed research. The findings indicate that all four countries possess formal legal or professional frameworks for principal selection, and prior teaching or leadership experience is a common prerequisite. However, three major differences emerged: (1) the degree of governance centralization (highly centralized in Iran, federal in Germany, and semi-centralized with national standards in Finland and the U.S.); (2) tools and pre-appointment training (mandatory 25 ECTS certificate in Finland and the PSEL-based principal pipelines in the U.S. versus the absence of compulsory certification in Iran); and (3) stakeholder involvement (limited participation in Iran compared with school councils in Germany and local education boards in the U.S.). Overall, the study concludes that improving the quality of educational leadership depends on integrating three core components: a national competency framework, structured pre-appointment certification, and multi-source evaluation with stakeholder participation. Accordingly, it is recommended that Iran reform its current process by developing a national competency framework for principals, introducing a mandatory pre-appointment certificate equivalent to 25 ECTS, institutionalizing multi-stage evaluations, and strengthening stakeholder engagement, thereby shifting from a bureaucratic to a professional merit-based approach. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی فرایند انتخاب و انتصاب مدیران مدارس ابتدایی در ایران، فنلاند، آلمان و ایالات متحده انجام شد. روش تحقیق کیفی–تطبیقی و مبتنی بر الگوی چهارمرحله‌ای بردی (توصیف، تفسیر، هم‌جواری و مقایسه) بود و داده‌ها از تحلیل اسناد رسمی، آیین‌نامه‌های ملی، گزارش‌های بین‌المللی (یونسکو، OECD) و پژوهش‌های علمی گردآوری گردید. یافته‌ها نشان داد هر چهار کشور چارچوب قانونی یا استاندارد رسمی برای انتخاب مدیران دارند و تجربه حرفه‌ای پیشین در تدریس یا رهبری آموزشی از الزامات مشترک است. با این حال، تفاوت‌ها در سه سطح آشکار شد: (۱) میزان تمرکز حکمرانی (متمرکز در ایران، غیرمتمرکز در آلمان، و نیمه‌متمرکز با استانداردهای ملی در فنلاند و آمریکا)، (۲) ابزارهای انتخاب و آموزش‌های پیشاانتصاب (گواهی ۲۵ واحدی فنلاند و استانداردهای PSEL و pipeline در آمریکا در برابر نبود گواهی الزام‌آور در ایران)، و (۳) نقش ذی‌نفعان در فرآیند (مشارکت محدود در ایران در برابر حضور انجمن‌های مدرسه در آلمان و هیئت‌های آموزشی محلی در آمریکا). نتیجه‌گیری کلی آن است که ارتقای کیفیت رهبری آموزشی به پیوند سه مؤلفه «چارچوب شایستگی ملی، آموزش و گواهی‌های پیشاانتصاب، و ارزیابی چندمنبعی با مشارکت ذی‌نفعان» وابسته است. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود ایران با تدوین چارچوب شایستگی ملی مدیران، طراحی گواهی‌نامه پیشاانتصاب معادل ۲۵ واحد، استقرار ارزیابی چندمرحله‌ای و تقویت مشارکت معلمان و والدین، فرآیند انتخاب مدیران مدارس را از الگوی بوروکراتیک به سمت شایسته‌گزینی حرفه‌ای بازطراحی کند.

https://ael.uma.ac.ir/article_4605_48d65caa6c22623610a76be6dd9fa2f7.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Predicting the structural relationships between ethical leadership and organizational effectiveness with the mediating role of organizational vitality پیش‌بینی روابط ساختاری رهبری اخلاقی و اثربخشی سازمانی با در سایه نشاط سازمانی 4520 10.22098/ael.2026.18776.1662 FA سید جمال بارخدا استادیارمدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. زاگروس پیرویسی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Journal Article 2025 11 07 In today's complex and dynamic world, where organizations are faced with rapid environmental changes, social pressures, and increasing ethical expectations, the need for ethical leadership is felt more than ever. Ethical leadership, as one of the new leadership styles, seeks to encourage employees to perform desirable and ethical behaviors by expanding ethics, organizational justice, and creating mutual trust, thereby increasing the organization's performance and productivity. The findings of the present study showed that ethical leaders in educational organizations, especially elementary schools, can significantly increase the level of organizational vitality of teachers by creating a supportive environment, mutual respect, and intrinsic motivation. Organizational vitality, which is considered one of the important components of employees' mental health and job well-being, has acted as a mediating variable between ethical leadership and organizational effectiveness in this study. In other words, when school administrators demonstrate ethical behaviors, the level of organizational vitality increases by increasing the sense of belonging, trust, motivation, and job satisfaction among employees, which indirectly increases organizational effectiveness. The results of data analysis in SPSS and SmartPLS software indicated that all research hypotheses were confirmed. In addition, the mediating role of organizational vitality in the relationship between ethical leadership and organizational effectiveness was also confirmed. Accordingly, it can be concluded that in order to increase productivity and achieve educational goals, educational organizations should cultivate ethical leaders who have the ability to motivate, revitalize, and commit employees. در دنیای پیچیده و پویا‌ی امروزی که سازمان‌ها با تغییرات سریع محیطی، فشارهای اجتماعی و انتظارات اخلاقی فزاینده روبه‌رو هستند، نیاز به رهبری اخلاقی بیش‌ازپیش احساس می‌شود.رهبری اخلاقی به‌عنوان یکی از سبک‌های نوین رهبری، در پی آن است که با گسترش اخلاقیات، عدالت سازمانی و ایجاد اعتماد متقابل، کارکنان را به انجام رفتارهای مطلوب و اخلاقی سوق دهد و از این طریق عملکرد و بهره‌وری سازمان را افزایش دهد. یافته‌های تحقیق حاضر نشان داد که رهبران اخلاقی در سازمان‌های آموزشی، به‌ویژه مدارس ابتدایی، با ایجاد فضای حمایتی، احترام متقابل و انگیزش درونی، می‌توانند سطح نشاط سازمانی معلمان را به میزان قابل‌توجهی بالا ببرند.نشاط سازمانی، که یکی از مؤلفه‌های مهم سلامت روانی و رفاه شغلی کارکنان محسوب می‌شود، در این پژوهش به‌عنوان متغیر میانجی میان رهبری اخلاقی و اثربخشی سازمانی عمل کرده است. به بیان دیگر، زمانی که مدیران مدارس رفتارهای اخلاقی از خود نشان می‌دهند، با افزایش احساس تعلق، اعتماد، انگیزه و رضایت شغلی در بین کارکنان، سطح نشاط سازمانی ارتقا می‌یابد و همین امر به‌طور غیرمستقیم باعث افزایش اثربخشی سازمانی می‌شود.نتایج تحلیل داده‌ها در نرم‌افزارهای SPSS و SmartPLS حاکی از تأیید تمامی فرضیه‌های پژوهش بود. علاوه بر این، نقش میانجی نشاط سازمانی در رابطه میان رهبری اخلاقی و اثربخشی سازمانی نیز مورد تأیید قرار گرفت.بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که برای افزایش بهره‌وری و تحقق اهداف آموزشی، سازمان‌های آموزشی باید به پرورش رهبرانی اخلاق‌مدار بپردازند که توانایی ایجاد انگیزه، نشاط و تعهد در کارکنان را دارند.

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Identifying Challenges in Quality Assurance Assessment of E-Learning in Iran’s Higher Education System شناسایی چالش های ارزیابی تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی در نظام آموزش عالی ایران 60 76 4717 10.22098/ael.2025.17655.1590 FA ابراهیم طاهری نمهیل دانشگاه تهران رحمت اله اللهیاری دانشگاه تهران محیا اللهیاری دانشگاه تهران زهرا رستمی برندق دانشگاه ازاد اسلامی واحد اردبیل Journal Article 2025 06 12 E‑learning, as a key outcome of digital transformation, offers significant potential to overcome the limitations of face‑to‑face instruction and expand equitable learning opportunities in higher education. However, the sustainability and effectiveness of this model rely on the establishment of credible mechanisms for assessing and assuring e‑learning quality. This study aims to systematically identify the existing challenges and provide a precise understanding of the factors affecting e‑learning quality in Iran’s higher education system. Methodology: This research adopted a qualitative approach using content analysis with a thematic analysis strategy. Participants included 20 managers, faculty members, and experts in educational management and higher education planning at the University of Tehran, selected through theoretical sampling and the snowball technique. Data from semi‑structured, in‑depth interviews were analyzed through open, axial, and selective coding. Findings: The analysis resulted in 43 initial codes, 8 secondary codes, and 3 main categories: educational challenges (including limited teaching competencies, deficiencies in instructional content, and weaknesses in assessment practices); technical and structural challenges (arising from inadequate technological infrastructures and insufficient digital skills among users); and organizational and managerial challenges (stemming from shortcomings in policy‑making, planning, management, and leadership). Collectively, these categories highlight the primary barriers to effective assessment and quality assurance of e‑learning. Conclusion: The findings indicate that challenges in assessing and assuring e‑learning quality span educational, technical, organizational, and managerial dimensions. Addressing these barriers through comprehensive planning is essential for enhancing the quality of electronic higher education and reinforcing public trust in this instructional model. مقدمه و هدف: یادگیری الکترونیکی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای تحول دیجیتال، ظرفیت چشمگیری برای رفع محدودیت‌های آموزش حضوری و گسترش عدالت آموزشی در نظام آموزش عالی فراهم کرده است. بااین‌حال، پایداری و اثربخشی این الگو به استقرار سازوکارهای معتبر ارزیابی و تضمین کیفیت وابسته است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی نظام‌مند چالش‌های این حوزه و ارائه تصویری دقیق از عوامل مؤثر بر کیفیت یادگیری الکترونیکی در آموزش عالی ایران انجام شد. روش‌شناسی: این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از تحلیل محتوا با راهبرد تحلیل تماتیک صورت گرفت. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۰ نفر از مدیران، اعضای هیئت‌علمی و خبرگان حوزه مدیریت آموزشی و برنامه‌ریزی آموزش عالی دانشگاه تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری نظری و تکمیل آن با فن گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی ۴۳ کد اولیه، ۸ کد ثانویه و ۳ مقوله اصلی منجر شد. این مقوله‌ها شامل چالش‌های آموزشی (ضعف شایستگی‌های تدریس، محتوای آموزشی و فرایند ارزشیابی)، چالش‌های فنی و ساختاری (کاستی‌های زیرساختی و کمبود مهارت‌های فنی کاربران) و چالش‌های سازمانی و مدیریتی (نارسایی در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و رهبری) هستند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد چالش‌های ارزیابی و تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی چندبعدی بوده و سطوح آموزشی، فنی، سازمانی و مدیریتی را دربرمی‌گیرد. رفع این موانع از طریق برنامه‌ریزی جامع برای ارتقای کیفیت آموزش عالی در بستر الکترونیکی و تقویت اعتماد عمومی ضروری است.

https://ael.uma.ac.ir/article_4717_d500d2bdf661b4d861b8be6ad180c71b.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Designing the ideal model of international research and educational cooperation in the country's higher education system with the approach of foundational data theory طراحی الگوی مطلوب همکاری های پژوهشی و آموزشی بین المللی در نظام آموزش عالی کشور با رویکرد نظریه داده بنیاد 77 93 4719 10.22098/ael.2026.15374.1443 FA حسین مولائی علی آباد شهرک غرب- بلوار فرحزادی- خیابان عباسی اناری- پلاک 158 واحد 5 صمد ایزدی گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ابراهیم صالحی عمران گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران نادر رازقی دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران Journal Article 2024 06 30 Introduction: The development of international scientific activities is one of the main concerns of the world's top universities in order to improve quality, branding and increase credibility. The aim of the current research, which was conducted with a qualitative approach, is to present the ideal model of international research and educational cooperation in the country's higher education system. Methods: using the qualitative research method of the foundational data theory type and interviews with a purposefully selected sample of experts, managers and policy makers who had relevant educational, research and executive records. Interviews were analyzed using Strauss and Corbin (open, selective and focal) coding methods. Findings: After interviewing and open and central coding in the qualitative stage; The research results show 18 general categories including causal conditions (individual factors, technology and communication, multiculturalism, curriculum and infrastructure and equipment), contextual conditions (political, economic and cultural factors), intervening conditions (government policies and globalization). , the central category (international educational and research collaborations), strategies for the development of international educational and research collaborations (extra-organizational and intra-organizational) and consequences (economic development, improving the quality of education and research, developing international political relations and gaining fame and international accreditation) which reflected the pattern مقدمه: : توسعة فعالیت‌‌های علمی بین‌المللی، یکی از دغدغه‌‌های اصلی دانشگاه‌‌های برتر جهان در راستای بهبود کیفیت، برندسازی و افزایش اعتبار است. هدف پژوهش حاضر که با رویکرد کیفی انجام گرفته، ارائه‌ی الگوی مطلوب همکاری های پژوهشی و آموزشی بین المللی در نظام آموزش عالی کشور است روش‌ها: از روش تحقیق کیفی از نوع نظریه داده بنیاد و مصاحبه با نمونه منتخب هدفمند از صاحب‌نظران، مدیران و سیاست‌گذارانی که سوابق آموزشی، پژوهشی و اجرایی مرتبط داشته اند انجام شد. مصاحبه ها با استفاده از روش های کدگذاری اشتروس و کوربین (باز، انتخابی و محوری) تحلیل شدند. یافته‌ها: پس از اجرای مصاحبه و کدگذاری باز و محوری در مرحله کیفی؛ نتایج پژوهش نشان‌دهنده 18 مقوله کلی شامل شرایط علی (عوامل فردی، فناوری و ارتباطی، چندفرهنگی، برنامه درسی و زیرساخت و تجهیزات)، شرایط زمینه‏ای (عوامل سیاسی، اقتصادی و فرهنگی)، شرایط مداخله‌گر (سیاست های دولت و جهانی شدن)، مقوله محوری (همکاری های آموزشی و پژوهشی بین المللی)، راهبردهای توسعه همکاری های آموزشی و پژوهشی بین المللی (برون سازمانی و درون سازمانی) و پیامدها ( توسعه اقتصادی، بهبود کیفیت آموزش و پژوهش، توسعه روابط سیاسی بین المللی و کسب شهرت و اعتبار بین المللی) بود که الگوی توسعه همکاری های آموزشی و پژوهشی بین المللی در نظام آموزش عالی کشور و روابط بین ابعاد مختلف آن را منعکس می‌کرد. نتیجه‌گیری: یافته ها و نتایج پژوهش بیانگر آن است که توسعه همکاری های آموزشی و پژوهشی بین المللی در نظام آموزش عالی کشور منوط به تحقق عوامل و مولفه های مورد مطالعه می باشد.

https://ael.uma.ac.ir/article_4719_c40cdd0085828ce63226760363fd237d.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Design and Validation of a Pattern for Promoting Social Responsibility of Elementary School Teachers طراحی و اعتبارسنجی الگوی ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان ابتدایی 94 123 4409 10.22098/ael.2025.17972.1616 FA الهام بادی دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران سیدمحمدباقر جعفری دانشگاه تهران 0000-0003-2042-2756 سیف اله فضل الهی قمشی گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران Journal Article 2025 08 09 Introduction and Objective: Today, educational institutions are important tools for achieving social goals and objectives. This study was conducted with the aim of designing and validating a Pattern for promoting social responsibility of elementary school teachers. Research Methodology: The research method in the qualitative part was the use of the content analysis method and in the quantitative part, it was a descriptive survey type. The statistical population of the qualitative part was 12 experts according to the saturation principle using the purposeful judgmental sampling method and semi-structured interviews; and in the quantitative part, elementary school teachers and administrators were selected using the stratified random method. Qualitative data were analyzed using the Brown and Clark content analysis method, and in the quantitative part, structural equation Pattern ing was performed using the partial least squares method. Findings: The results of the qualitative stage were to obtain an initial conceptual model consisting of 9 dimensions. In the quantitative stage, a standard questionnaire was designed based on the initial Pattern and, after validation, was distributed to a larger sample of elementary school teachers and administrators. The overall fit index value in the present study was 0.30917, which indicates that it has a moderate fit in the sample under study. Discussion and Conclusion: The results indicate that the obtained Pattern is effective in the process of developing and promoting teachers' social responsibility and can be practically implemented in the education system and can be an effective guide for educational policymakers and school administrators towards development. مقدمه و هدف: امروزه نهادهای آموزش ‌و پرورش ابزارهای مهم تحقق اهداف و مقاصد اجتماعی به شمار می‌روند. این پژوهش باهدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان دوره ابتدایی، انجام شد. روش شناسی پژوهش: روش پژوهش در بخش کیفی استفاده از روش تحلیل مضمون و در بخش کمی توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعه آماری بخش کیفی طبق اصل اشباع تعداد 12 نفر از متخصصین با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند قضاوتی و مصاحبه نیمه ساختاریافته؛ و در بخش کمی معلمان و مدیران دوره ابتدایی به روش تصادفی طبقه‌ای بود. تجزیه و تحلیل داده های کیفی از روش تحلیل مضمون براون و کلارک و در بخش کمی مدل یابی معادلات ساختاری به روش حداقل مجذورات جزئی انجام شد. یافته ها: نتایج مرحله کیفی بدست آوردن الگوی مفهومی اولیه شامل 9 بُعد بود. در مرحله کمی بر اساس الگوی اولیه، پرسشنامه‌ای استاندارد طراحی شد و پس از اعتبارسنجی، در نمونه بزرگ‌تری از معلمان و مدیران ابتدایی توزیع شد. مقدار شاخص برازش کلی در پژوهش حاضر 30917/0 به دست آمد که نشان می‌دهد در نمونه موردبررسی دارای برازش متوسطی است. بحث و نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که الگوی بدست آمده در فرآیند توسعه و ارتقای مسئولیت‌پذیری اجتماعی معلمان مؤثر می باشد و قابل اجرای عملی در نظام آموزش و پرورش است و می‌تواند راهنمایی موثر برای سیاست‌گذاران آموزشی و مدیران مدارس درجهت توسعه باشد.

https://ael.uma.ac.ir/article_4409_3f3f1bb56f0a7da675f65e959b113469.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Meta-Analysis of the Relationship between Organizational Culture and Job Passion فراتحلیل بررسی رابطه نقش فرهنگ سازمانی در اشتیاق شغلی 124 145 4716 10.22098/ael.2024.14698.1418 FA ناصر رزم طلب دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران حسین تقوی دانشیار مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2024 02 16 This research was carried out in order to describe, analyze and combine the presented in the context of investigating the role of organizational culture on job enthusiasm. This research is meta-analysis type. The statistical population of the present study consists of all written documents, including theses and articles included in Persian scientific research journals with a topic related to the role of organizational culture on job satisfaction. The documents and sources collected between 1390 and 1402 were written. The published works were searched in Magiran, Google Scholar, IranDoc, and Academic Jihad Scientific Information Center database (SID). Among the 39 articles, 7 articles were not related to the title; Because the abstract was not relevant, 10 articles and because the content was not relevant, 4 articles were excluded, and the analysis work was done with 18 articles, and the analysis was done with CMA 3 software. To measure the effect size, Hedges (X2), (t), (Z) and Hedges index (g) tests were used, and the funnel plot was used to measure the publication bias. results showed that organizational culture with job passion has an average effect size of 0.854, which shows a higher than average relationship between the two variables. Based on the results, it was found that organizational culture has a direct role with job enthusiasm and the effect size of 0.854 shows a value higher than average. The results of combining the size of the primary research results indicate the confirmation of the role of organizational culture on job enthusiasm, مقدمه و هدف: این پژوهش به منظور توصیف، تحلیل و ترکیب ارائه شده در زمینه بررسی نقش فرهنگ سازمانی بر روی اشتیاق شغلی انجام شده است. روش شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع فراتحلیل است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه اسناد مکتوب اعم از پایان نامه و مقالات مندرج در مجلات علمی پژوهشی فارسی با موضوع همبسته با نقش فرهنگ سازمانی بر روی اشتیاق شغلی را تشکیل می‌دهد. اسناد و منابع جمع‌آوری شده در بین سالهای 1390 تا 1402 به رشته تحریر در آمدند. آثار منتشر شده در پایگاه اطلاعاتی مگیران، گوگل اسکولار، ایران داک و پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (SID) جستجو شدند. از بین 39 مقاله به خاطر مرتبط نبودن عنوان، 7 مقاله؛ بخاطر مرتبط نبودن چکیده، 10 مقاله و بخاطر مرتبط نبودن محتوا، 4 مقاله کنار گذاشته شدند و کار تحلیل با 18 مقاله انجام شد و تجزیه و تحلیل با نرم افزار 3 CMA انجام شد. برای سنجش اندازه اثر از آزمون‌های (X2)، (t)، (Z) و شاخص (g) هجز و برای سنجش سوگیری انتشار از نمودار قیفی استفاده شد. یافته‌ها: نتایج فراتحلیل نشان داد که فرهنگ سازمانی با اشتیاق شغلی دارای میانگین اندازه اثر 854/0 است که رابطه‌ای بالاتر از حد متوسط بین دو متغیر را نشان می‌دهد. بحث و نتیجه‌گیری: براساس نتایج مشخص شد که فرهنگ سازمانی با اشتیاق شغلی نقش مستقیم دارد و اندازه اثر 854/0 مقداری بالاتر از متوسط را نشان می‌دهد. نتایج حاصل از ترکیب اندازه اثرهای پژوهش اولیه حاکی ار تایید نقش فرهنگ سازمانی بر روی اشتیاق شغلی است

https://ael.uma.ac.ir/article_4716_f6e525576022e29bc85013c3cfafe2a1.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Investigating and explaining the relationship between infrastructural, technical and equipment barriers with the correct and optimal use of students' social network (Shad) from the point of view of school administrators in Doroud city بررسی و تببین رابطه بین موانع زیرساختی، فنی و تجهیزاتی با استفاده درست و بهینه از شبکه اجتماعی دانش آموزان(شاد) از دیدگاه مدیران مدارس شهرستان دورود 146 157 2272 10.22098/ael.2023.12822.1269 FA منصور ترکیان تبار استادیار، گروه مدیریت،واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران Journal Article 2023 05 01 This research was carried out with the aim of knowing the relationship between infrastructural, technical and equipment barriers with the correct and optimal use of the students' social network (Shad) from the perspective of primary school teachers in Doroud city, using a correlational descriptive-survey method. The statistical population of the research consists of 116 school principals in Doroud city, and due to the limited population, the census method was used and all the members of the statistical population were studied.. A researcher-made questionnaire was used to collect the required research data.Overall reliability of the questionnaire based on Cronbach's alpha coefficient formula / 82. It was estimated. To analyze the collected data in descriptive statistics, frequency, percentage and mean and in inferential statistics, Pearson and Kolmogorov-Smirnov correlation coefficient were used to determine the normality of the data. SPSS26 statistical software was used for data analysis. The findings of the research showed that from the point of view of the school administrators of Durood city, there is a positive relationship between infrastructural barriers (0.545), technical barriers (0.489) and equipment barriers (0.551) with the correct and optimal use of the students' social network (Shad). And there is meaning. این پژوهش با هدف آگاهی از رابطه بین موانع زیرساختی، فنی و تجهیزاتی با استفاده درست و بهینه از شبکه اجتماعی دانش آموزان (شاد) از دیدگاه مدیران مدارس شهرستان دورود به روش توصیفی- پیمایشی از نوع همبستگی به انجام رسیده است. جامعه آماری پژوهش شامل116 نفر از مدیران مدارس شهرستان دورود است که به دلیل محدویت جامعه آماری از روش سرشماری استفاده شد و همه اعضاء جامعه آماری مورد مطالعه قرار گرفتند. برای گردآوری داده های مورد نیاز پژوهش از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. پایایی پرسشنامه بر اساس فرمول ضریب آلفای کرونباخ 82/. برآورد گردید. برای تحلیل داده های گردآوری شده در بخش آمار توصیفی از فراوانی، درصد و میانگین و در بخش آمار استنباطی نیز از ضریب همبستگی پیرسون و کلموگروف اسمیرنف برای تعیین نرمال بودن داده ها استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها نرم افزار آماری SPSS26 مورد استفاده قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان داد که از دیدگاه مدیران مدارس شهرستان دورود بین موانع زیرساختی (545/0)، موانع فنی(489/0) و تجهیزانی(551/0) با استفاده درست و بهینه از شبکه اجتماعی دانش آموزان(شاد) رابطه مثبت و معنی دار وجود دارد.

https://ael.uma.ac.ir/article_2272_c454400c5c8502293834902c707d336a.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Identifying Barriers to the Promotion of Women to Managerial Positions in Education in Urmia شناسایی موانع ارتقای زنان به پست های مدیریتی در آموزش و پرورش شهرستان ارومیه 158 171 4558 10.22098/ael.2026.14483.1430 FA محسن رفیعی گرو ه علوم تربیتی -دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهید مدنی اذربایجان -تبریز- ایران ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ایسان فرخ اسلاملو کارشناسی ارشد مدیریت اموزشی از دانشگاه شهید مدنی اذربایجان Journal Article 2024 05 07 The purpose of the present research is to identify the obstacles to the promotion of women to managerial positions in the education of Urmia city. This research was a qualitative research with a phenomenological design. For this purpose, 20 female managers and employees of Urmia city's education department were selected as a sample using a criterion-based purposeful sampling method and based on the principle of theoretical saturation, and the data were collected through semi-structured interviews. Structured was compiled with these people. After transcribing, the text of the interviews was analyzed using the Dickelman approach and thematic analysis method in MAXQDA software. The results show that their lived experiences were extracted from the obstacles to promoting women to managerial positions in 4 themes and 5 categories. The themes included: 1) cultural and social barriers, 2) personal barriers, 3) organizational barriers and 4) gender discrimination. Also, the categories include: 1) lack of confidence in women's abilities and characteristics, 2) lack of family support, 3) false beliefs, 4) lack of priority for women's issues in the current affairs of the country, and 5) male government structure هدف پژوهش حاضر، شناسایی موانع ارتقای زنان به پست‌های مدیریتی در آموزش و پرورش شهرستان ارومیه می‌باشد. این پژوهش، یک پژوهش کیفی با طرح پدیدارشناسی بود. برای این منظور، 20 نفر از مدیران و کارمندان زن اداره آموزش و پرورش شهرستان ارومیه با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند ملاک‌محور و بر اساس اصل اشباع نظری، به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با این افراد گردآوری شد. متن مصاحبه‌ها پس از مکتوب‌سازی و با رویکرد دیکلمن و روش تحلیل مضمون در نرم‌افزار MAXQDA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج گویای آن است که تجارب زیسته آن‌ها از موانع ارتقای زنان به پست‌های مدیریتی در 4 تم و 5 مقوله استخراج گردید. تم‌ها شامل: 1) بازدارنده‌های فرهنگی و اجتماعی، 2) بازدارنده‌های شخصی، 3) بازدارنده‌های سازمانی و 4) تبعیض جنسیتی بود. همچنین، مقوله‌ها شامل: 1) نداشتن اعتماد به توانایی و ویژگی‌های زنان، 2) فقدان حمایت‌های خانوادگی، 3) باورهای غلط، 4) اولویت نداشتن مسائل بانوان در امور جاری مملکت و 5) ساختار حکومتی مردانه می‌باشد.

https://ael.uma.ac.ir/article_4558_e8b9e56970487874e3d33b4ef14c5cd8.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Design and Validation of Critical Thinking Development Model in Primary School Students طراحی و اعتباریابی الگوی توسعه تفکر انتقادی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی 172 198 4718 10.22098/ael.2025.17880.1609 FA صغری صادق زاده دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران توران سلیمانی استادیار گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران 0000-0001-8811-6590 یوسف نامور دانشیار گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Journal Article 2025 07 20 The aim of this study was to design and validate a model for developing critical thinking in elementary school students in Ardabil. The research was applied in terms of its objective, mixed in terms of data nature, and exploratory in terms of implementation method.. The qualitative statistical population consisted of university faculty members in the field of educational sciences, from whom 14 participants were purposefully selected based on the principle of theoretical saturation. In the quantitative phase, the statistical population included all elementary school teachers in Ardabil during the 2023–2024 academic year (N = 2,600). Using Cochran's formula, 335 teachers were selected through a non-random convenience sampling method. The research findings indicated that the model for developing critical thinking in elementary students in Ardabil encompasses the following components: creative thinking, spiritual intelligence, emotional intelligence, attention to individual needs and interests, support for intellectual diversity, problem-based learning opportunities, development of reasoning, evaluation, and problem-solving skills, interactive and group learning activities, innovative teaching methods, performance-based tasks, encouragement of real-world engagement, continuous assessment and feedback, use of digital tools, flexible thinking, information evaluation skills, and self-confidence and self-efficacy. The model showed an acceptable level of validity and goodness of fit (p<0.05). Ultimately, it is recommended that the findings of this study be used as a general guideline and roadmap for fostering critical thinking among elementary students in Ardabil. هدف از انجام این تحقیق طراحی و اعتباریابی الگوی توسعه تفکر انتقادی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر اردبیل بود. تحقیق از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت داده‌ها آمیخته و از نظر شیوه اجرا اکتشافی بود. روش پژوهش در بخش کیفی روش داده بنیاد نظام‌مند اشتراس و کوربین (1990) و در بخش کمی توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری بخش کیفی اساتید دانشگاهی حوزه علوم‌تربیتی بودند که تعداد 14 نفر از آن‌ها بر اساس اصل اشباع نظر به صورت نظری هدفمند انتخاب شدند. جامعه آماری در بخش کمی نیز کلیه آموزگاران دوره ابتدایی شهر اردبیل در سال تحصیلی 1403-1402 به تعداد 2600 نفر بودند که مطابق فرمول کوکران 335 نفر از آن‌ها بر اساس روش نمونه‌گیری غیرتصادفی دردسترس انتخاب شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد الگوی توسعه تفکر انتقادی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر اردبیل تحت مقولات تفکر خلاق، هوش معنوی، هوش هیجانی، توجه به نیازها و علاقه‌های فردی، پشتیبانی از تنوع فکری، ایجاد موقعیت‌های یادگیری مبتنی بر مشکل، توسعه مهارت‌های استدلال، ارزیابی و حل مسئله، استفاده از فعالیت‌های یادگیری تعاملی و گروهی، روش‌های تدریس نوآورانه، انجام فعالیت‌های عملکردی، تشویق به ارتباط با محیط واقعی، ارزیابی و بازخورد مستمر، استفاده از ابزارهای دیجیتال، قابلیت تفکر انعطاف‌پذیر، توانایی ارزیابی اطلاعات و خودباوری و اعتماد به نفس دسته‌بندی و از نظر اعتباریابی برازش شدند (p<0.05). در نهایت پیشنهاد می‌شود از نتایج یافته‌های این پژوهش به‌عنوان یک راهنما و مسیر کلی برای توسعه تفکر انتقادی در دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر اردبیل استفاده شود.

https://ael.uma.ac.ir/article_4718_57a28d71aacc2156e4de76fbb4a353be.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 The Paradigmatic Model of Excellence in Educational Systems for Fostering AI-Based Entrepreneurs with a Focus on Educational Mentoring مدل پارادایمی تعالی نظام‌های آموزشی در پرورش کارآفرینان مبتنی بر هوش مصنوعی با محوریت منتورینگ آموزشی 199 216 4687 10.22098/ael.2026.19759.1719 FA زینب صادقی استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. صفی الله رمضانخانی استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران Journal Article 2026 05 12 Background and Objective: This study aims to propose a paradigmatic model for excellence in educational systems for training AI-based entrepreneurs, with a specific emphasis on the role of educational mentors. Research Methodology: This research is applied in its purpose and employs a qualitative research design based on Grounded Theory. The study population consisted of educational mentors, entrepreneurship professors, incubator managers, and entrepreneurs active in the fields of technology and artificial intelligence, selected through purposive, criterion-based sampling. Data were collected through in-depth semi-structured interviews, and the sampling process continued until theoretical saturation was reached. Data analysis was conducted with open, axial, and selective coding. To ensure the trustworthiness of the findings, Lincoln and Guba’s four criteria—credibility, transferability, dependability, and confirmability were applied. Findings: The findings highlight the following components: Causal conditions (weakness in problem-solving and market needs assessment, gaps in AI technological competencies, and deficiency in entrepreneurial and managerial skills); Contextual conditions (transformation in technological entrepreneurship education, innovative and interdisciplinary learning environments, and an innovation-supportive academic culture); Intervening conditions (technological and market uncertainties, and limitations in specialized mentoring infrastructure); Strategies (technical empowerment of AI teams, guidance on product development and validation, development of commercialization capabilities, advancement of entrepreneurial soft skills, networking, and implementation of a monitoring and evaluation system for entrepreneurial learning); and Consequences (creation of AI-based businesses, readiness for commercialization, and the formation of a technological entrepreneurial identity). Conclusion:The proposed model can serve as a practical framework for policymakers, educational planners, universities, and innovation centers in promoting technology-based entrepreneurship. مقدمه و هدف: هدف پژوهش، ارائه مدل پارادایمی تعالی نظام‌های آموزشی در پرورش کارآفرینان مبتنی بر هوش مصنوعی با تأکید بر نقش منتورهای آموزشی است. روش‌شناسی پژوهش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، کیفی از نوع نظریه داده‌بنیاد بود. جامعه مورد مطالعه شامل منتورهای آموزشی، اساتید کارآفرینی، مدیران مراکز رشد و کارآفرینان فعال در حوزه فناوری و هوش مصنوعی بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک‌محور انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری شد و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد. به‌منظور تضمین کیفیت، از معیارهای چهارگانه لینکلن و گوبا شامل اعتبار، انتقال‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری بهره گرفته شد. یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها، شرایط علّی (ضعف مسئله‌یابی و شناخت نیاز بازار، شکاف شایستگی‌های فناورانه هوش مصنوعی و کمبود مهارت‌های کارآفرینانه و مدیریتی)، شرایط زمینه‌ای (تحول در نظام آموزش کارآفرینی فناورانه، بستر یادگیری نوآورانه و بین‌رشته‌ای و فرهنگ دانشگاهی حامی نوآوری)، شرایط مداخله‌گر (عدم قطعیت‌های فناوری و بازار و محدودیت زیرساخت‌های منتورینگ تخصصی)، راهبردها (توانمندسازی فنی تیم‌های هوش مصنوعی، هدایت توسعه و اعتبارسنجی محصول، توسعه قابلیت‌های تجاری‌سازی، توسعه مهارت‌های نرم کارآفرینانه، شبکه‌سازی و استقرار نظام پایش و ارزیابی یادگیری کارآفرینانه)، و پیامدها (ایجاد کسب‌وکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، آمادگی برای تجاری‌سازی و شکل‌گیری هویت کارآفرینانه فناورانه) از نتایج این پژوهش بودند. بحث و نتیجه‌گیری: الگوی ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی کاربردی برای سیاست‌گذاران، برنامه‌ریزان آموزشی، دانشگاه‌ها و مراکز نوآوری در راستای توسعه کارآفرینی فناورانه مورد استفاده قرار گیرد.

https://ael.uma.ac.ir/article_4687_0f76567beb7554242a8713cd7a7cb7f6.pdf

دانشگاه محقق اردبیلی رهبری آموزشی کاربردی 2717-4484 7 2 2026 06 22 Investigating the lived experience of the causes of school dropout of students in the marginal areas of Ardabil بررسی تجربه زیسته از علل ترک تحصیل دانش آموزان مناطق حاشیه نشین اردبیل 217 228 3074 10.22098/ael.2024.14381.1396 FA میر مصطفی سعیدی اردبیلی دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. سهراب فرج خواه کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران. مرتضی جاویدپور دکتری مدیریت آموزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. افشین دیوبند کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2024 01 04 The aim of this study was to investigate the lived experience of secondary school dropouts in the suburbs of Ardabil. This qualitative study was conducted with the participation and accompaniment of 18 drop-out students in the period of 1401-1396 in Ardabil city through purposive sampling and semi-structured interviews and the qualitative content analysis method was used to analyze the obtained information. The results showed that the reasons for dropping out of high school students are: personal factors (physical, psychological and personality barriers / negative attitude to continue education) and environmental factors (economy and livelihood / defective family function / dysfunctional educational environment / environment Improper life / injuries during school). The research results showed; Characteristics and factors that have caused secondary school students to drop out of school in the suburbs of Ardabil; It is a set of individual and environmental factors, so it is suggested that the country's education system to remove obstacles and implement the solutions obtained from this research to be effective in preventing the dropout of these students. پژوهش حاضر با هدف بررسی تجربه زیسته ترک تحصیل دانش آموزان متوسطه دوم در مناطق حاشیه نشین شهرستان اردبیل انجام ‌شده است. این مطالعه کیفی با مشارکت و همراهی 18 نفر از دانش آموزان ترک تحصیل کرده پسر در بازه زمانی1396-1401 در شهر اردبیل با روش نمونه‌گیری هدفمند و مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت گرفت و جهت تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده‌شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان دادند که دلایل ترک تحصیل دانش آموزان متوسطه دوم عبارت‌اند از: عوامل فردی (موانع جسمی، روانی و شخصیتی/ نگرش منفی به ادامه تحصیل) و عوامل محیطی (اقتصاد و معیشت/ کارکرد معیوب خانواده/ محیط آموزشی ناکارآمد/ محیط زندگی نامناسب/ آسیب های دوران تحصیل). نتایج پژوهش نشان داد؛ ویژگی‌ها و عواملی که موجب ترک تحصیل دانش آموزان متوسطه دوم مناطق حاشیه نشین اردبیل شده اند؛ مجموعه‌ای از عوامل فردی و محیطی است، لذا پیشنهاد می شود نظام آموزشی کشور نسبت به رفع موانع و اجرای راه حل های وصول شده از این پژوهش اقدام نماید تا در زمینه جلوگیری از ترک تحصیل این دانش آموزان موثر واقع گردد.

https://ael.uma.ac.ir/article_3074_0ea7ad65d79ab34f42d3e2f4a83939fc.pdf