گذار از مشارکت والدین به مداخله در فرایند یاددهی -یادگیری: راهکارها و چالش ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استاد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 استادیار مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

چکیده

مقدمه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین گذار از مشارکت سنتی والدین در مدارس به مداخله فعال آنان در فرایند یاددهی–یادگیری فرزندان انجام شد. در نظام آموزشی ایران، مشارکت والدین غالباً به فعالیت‌هایی نظیر حضور در جلسات مدرسه و حمایت‌های جانبی محدود مانده است. شواهد پژوهشی نشان می‌دهد نقش مؤثر والدین زمانی محقق می‌شود که خانواده در تصمیم‌سازی آموزشی، برنامه‌ریزی یادگیری و حمایت مستقیم از فرایند یادگیری فرزند مشارکت داشته باشد.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد کیفی و راهبرد نظریه داده‌بنیاد اشتراوس و کوربین انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با والدین، معلمان و مدیران مدارس شهر سنندج گردآوری و نمونه‌گیری نظری تا رسیدن به اشباع ادامه یافت. تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد.

یافته‌ها: تحقق مداخله واقعی والدین مستلزم راهبردهایی همچون اعتمادسازی با خانواده، برقراری ارتباط مستمر میان مدرسه و والدین، دعوت فعال خانواده‌ها، آموزش مهارت‌های والدگری، مشارکت در تصمیم‌گیری، احترام به تفاوت‌های فرهنگی، پشتیبانی از والدین کم‌سواد و تقویت توانمندی آنان برای نقش‌آفرینی آموزشی است. موانع نیز شامل ضعف فرهنگ مشارکت، محدودیت‌های زمانی، نبود سیاست‌های حمایتی و نگرش سنتی به نقش والدین شناسایی شد.

بحث و نتیجه‌گیری: بر اساس مدل نظری حاصل از پژوهش، گذار به مداخله والدین نیازمند بسترهای فرهنگی، ارتباطی و سیاستی مناسب است. این نتایج می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری آموزشی و طراحی برنامه‌های مدرسه‌محور به منظور تقویت مشارکت مؤثر والدین باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Transition from Parental Involvement to Parental Engagement in Teaching -Learning Process: Strategies and Challenges

نویسندگان [English]

  • Kaveh Kamangar 1
  • Naser Shirbagi 1
  • Mohammad Hassani 2
  • Mahdi Salehi 3
1 Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities and Social Sciences, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
2 Department of Education, Urmia University, Urmia, Iran.
3 Department of Education, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
چکیده [English]

Background and Objective:

Parental involvement in Iranian schools has traditionally been limited to attending meetings and providing peripheral support. Research indicates that meaningful parental engagement—where parents actively participate in educational decision-making, learning planning, and direct support of their children—enhances student outcomes. This study aimed to explain the transition from traditional parental involvement to active parental engagement in the teaching–learning process of children.

research methodology: A qualitative approach using Strauss and Corbin’s grounded theory strategy was employed. Data were collected through semi-structured interviews with parents, teachers, and school administrators in Sanandaj. Theoretical sampling continued until data saturation was achieved. Data analysis followed three stages: open, axial, and selective coding.

Findings: Effective parental engagement requires strategies such as building trust with families, maintaining continuous school–parent communication, actively inviting parental participation, providing parenting skills training, involving parents in decision-making, respecting cultural differences, supporting low-literate parents, and enhancing parental capacity for educational engagement. Barriers include a weak culture of participation, time constraints, lack of supportive policies, and traditional perceptions of parents’ roles.

Conclusion: The study presents a theoretical model indicating that transitioning to active parental engagement depends on appropriate cultural, communicational, and policy infrastructures. These findings have practical implications for educational policy-making and the design of school-centered programs to foster meaningful parental participation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Parental involvement
  • Parental engagement
  • schools
  • Grounded theory

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 خرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 05 دی 1404
  • تاریخ بازنگری: 01 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 26 اردیبهشت 1405