ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه مدیریت سمیت سازمانی در بافت مدارس متوسطه

باقری, فاطمه; زاهد بابلان, عادل; تقوی, حسین; خالق خواه, علی

doi:10.22098/ael.2026.20858.1779

ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه مدیریت سمیت سازمانی در بافت مدارس متوسطه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

² استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

³ دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

⁴ استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.22098/ael.2026.20858.1779

چکیده

مقدمه و هدف: پویایی‌های سمیت سازمانی در مدارس متوسطه می‌تواند اعتماد سازمانی، انگیزش کارکنان و عملکرد مدرسه را تضعیف کند؛ درحالی‌که ابزارهای معتبر و متناسب با بافت آموزشی برای سنجش و مدیریت این پدیده همچنان محدود است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه مدیریت سازمان‌های مسموم در مدارس متوسطه انجام شد.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با بهره‌گیری از طرح توصیفی–تحلیلی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۲۵۷ نفر از کارکنان آموزشی و فرهنگی شاغل در مدارس متوسطه شهرستان سراب، ایران، بود که از میان آنان، ۲۴۸ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و با در نظر گرفتن طبقه جنسیت انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه‌ای ۳۵ گویه‌ای بود که بر اساس فراترکیب ۳۴ مطالعه پیشین تدوین شد و از دو بُعد اصلی شامل «مداخلات درون‌سازمانی» و «مداخلات کلان (راهبردی)» تشکیل شده بود. روایی محتوایی پرسشنامه توسط هیئتی از خبرگان تأیید شد و داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه ۲۶ و LISREL نسخه ۸/۸ مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند

یافته‌ها: نتایج نشان داد ضریب آلفای کرونباخ کل پرسشنامه 0.91 است و ضرایب پایایی ابعاد نیز در سطح مطلوب قرار دارد. تحلیل عاملی اکتشافی (KMO=0.90) دو عامل اصلی را شناسایی کرد که 82.47 درصد از واریانس کل را تبیین کردند و تحلیل عاملی تأییدی نیز برازش مناسب مدل را نشان داد.

نتیجه‌گیری: بر این اساس، پرسشنامه از روایی و پایایی مطلوب برخوردار است و می‌تواند برای شناسایی پویایی‌های مسموم در مدارس و طراحی مداخلات مؤثر در جهت ارتقای سلامت سازمانی به‌کار رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مدیریت آموزشی

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Psychometric Properties of the Organizational Toxicity Management Questionnaire in the Context of Secondary Schools.

نویسندگان [English]

Fatemeh Bagheri ¹
Adel Zahed Babolan ²
hosein Taqavi ³
Ali Khaleghkhah ⁴

¹ Ph.D candidate in Educational Management, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

² Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

³ Associate Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.

⁴ Professor, Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran

چکیده [English]

Background and Objective: Toxic organizational dynamics in secondary schools can undermine organizational trust, staff motivation, and school performance, while validated context-specific instruments for their assessment and management remain limited. This study aimed to develop and evaluate the psychometric properties of the Toxic Organization Management Questionnaire for secondary schools.

research methodology: This study employed a descriptive–analytical research design. The statistical population consisted of 1,257 educational and cultural staff members working in secondary schools in Sarab County, Iran. From this population, 248 participants were selected using convenience sampling, with consideration given to gender strata. The research instrument was a 35-item questionnaire developed based on a meta-synthesis of 34 previous studies and comprising two main dimensions: intra-organizational interventions and macro-level (strategic) interventions. The content validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts, and the data were analyzed using SPSS version 26 and LISREL version 8.8

Results: The results showed that the overall Cronbach’s alpha coefficient of the questionnaire was 0.91, indicating strong internal consistency. Exploratory factor analysis (KMO = 0.90) identified two factors explaining 82.47% of the total variance, and confirmatory factor analysis supported the adequacy of the measurement model.

Conclusion: Overall, the findings demonstrate that the instrument has satisfactory validity and reliability and can be used to identify toxic dynamics in schools and guide interventions aimed at improving organizational health.

کلیدواژه‌ها [English]