شناسایی چالش های ارزیابی تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی در نظام آموزش عالی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه ازاد اسلامی واحد اردبیل

10.22098/ael.2025.17655.1590

چکیده

مقدمه و هدف:



یادگیری الکترونیکی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای تحول دیجیتال، ظرفیت چشمگیری برای رفع محدودیت‌های آموزش حضوری و گسترش عدالت آموزشی در نظام آموزش عالی فراهم کرده است. بااین‌حال، پایداری و اثربخشی این الگو به استقرار سازوکارهای معتبر ارزیابی و تضمین کیفیت وابسته است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی نظام‌مند چالش‌های این حوزه و ارائه تصویری دقیق از عوامل مؤثر بر کیفیت یادگیری الکترونیکی در آموزش عالی ایران انجام شد.



روش‌شناسی:



این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره‌گیری از تحلیل محتوا با راهبرد تحلیل تماتیک صورت گرفت. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۰ نفر از مدیران، اعضای هیئت‌علمی و خبرگان حوزه مدیریت آموزشی و برنامه‌ریزی آموزش عالی دانشگاه تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری نظری و تکمیل آن با فن گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید.



یافته‌ها:



تحلیل داده‌ها به شناسایی ۴۳ کد اولیه، ۸ کد ثانویه و ۳ مقوله اصلی منجر شد. این مقوله‌ها شامل چالش‌های آموزشی (ضعف شایستگی‌های تدریس، محتوای آموزشی و فرایند ارزشیابی)، چالش‌های فنی و ساختاری (کاستی‌های زیرساختی و کمبود مهارت‌های فنی کاربران) و چالش‌های سازمانی و مدیریتی (نارسایی در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و رهبری) هستند.



نتیجه‌گیری:



نتایج نشان می‌دهد چالش‌های ارزیابی و تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی چندبعدی بوده و سطوح آموزشی، فنی، سازمانی و مدیریتی را دربرمی‌گیرد. رفع این موانع از طریق برنامه‌ریزی جامع برای ارتقای کیفیت آموزش عالی در بستر الکترونیکی و تقویت اعتماد عمومی ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identifying Challenges in Quality Assurance Assessment of E-Learning in Iran’s Higher Education System

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Taherinamhil 1
  • rahmatollah Allahyari 1
  • mahya allahyari 1
  • zahr rostami barandagh 2
1 Tehran
2 Islamic Azad University, Ardabil Branch
چکیده [English]

E‑learning, as a key outcome of digital transformation, offers significant potential to overcome the limitations of face‑to‑face instruction and expand equitable learning opportunities in higher education. However, the sustainability and effectiveness of this model rely on the establishment of credible mechanisms for assessing and assuring e‑learning quality. This study aims to systematically identify the existing challenges and provide a precise understanding of the factors affecting e‑learning quality in Iran’s higher education system.



Methodology:



This research adopted a qualitative approach using content analysis with a thematic analysis strategy. Participants included 20 managers, faculty members, and experts in educational management and higher education planning at the University of Tehran, selected through theoretical sampling and the snowball technique. Data from semi‑structured, in‑depth interviews were analyzed through open, axial, and selective coding.



Findings:



The analysis resulted in 43 initial codes, 8 secondary codes, and 3 main categories: educational challenges (including limited teaching competencies, deficiencies in instructional content, and weaknesses in assessment practices); technical and structural challenges (arising from inadequate technological infrastructures and insufficient digital skills among users); and organizational and managerial challenges (stemming from shortcomings in policy‑making, planning, management, and leadership). Collectively, these categories highlight the primary barriers to effective assessment and quality assurance of e‑learning.



Conclusion:



The findings indicate that challenges in assessing and assuring e‑learning quality span educational, technical, organizational, and managerial dimensions. Addressing these barriers through comprehensive planning is essential for enhancing the quality of electronic higher education and reinforcing public trust in this instructional model.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Quality assurance
  • e-learning
  • higher education
  • assessment challenges