طراحی الگوی مناسب مدیریت مدارس قرآنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

2 گروه مطالعات تربیتی و برنامه ریزی درسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

3 استاد گروه حکمرانی آموزشی و سرمایه انسانی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

10.22098/ael.2026.20393.1753

چکیده

با وجود اهمیت مدارس قرآنی در تربیت دینی و فرهنگی، تاکنون الگوی مدیریتی جامع و متناسب با ویژگی‌ها و نیازهای بومی این مدارس به‌صورت نظام‌مند تبیین نشده است. هدف از انجام این تحقیق طراحی الگوی مناسب مدیریت مدارس قرآنی در شهر اردبیل بود. تحقیق از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت داده‌ها کیفی و از نظر شیوه اجرا، با استفاده از رویکرد داده‌بنیاد سامان‌مند استراوس و کوربین انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر اساتید دانشگاهی حوزه علوم‌تربیتی و علوم قرآن بودند که تعداد 14 نفر از آنها تا دستیابی به اشباع نظری به صورت نظری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات در این پژوهش، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. مجموعه داده‌های به دست آمده بعد از طی فرآیند مستمر کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی در قالب 122 کد باز، 95 مفهوم، 15 مقوله و 6 طبقه بر اساس رویکرد سامان‌مند سازمان‌دهی شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد الگوی مدیریت مدارس قرآنی در شهر اردبیل شامل مقولات کیفیت معلمان، فضای آموزشی و امکانات، رهبری و مدیریت تنوع و شمول، برنامه‌های آموزشی و درسی، رعایت ارزش‌ها و اصول اسلامی، نظارت و کنترل کیفیت، همکاری و شبکه‌سازی، نظام تشویق و پاداش، برنامه‌های فوق‌برنامه و فعالیت‌های فرهنگی، پشتیبانی روان‌شناختی و مشاوره، ارتباط با والدین و جامعه، مسائل مالی و پشتیبانی، استفاده از فناوری در آموزش، مدیریت زمان و توسعه مهارت‌های زندگی است. الگوی طراحی‌شده با تبیین روابط میان مؤلفه‌های مدیریتی مدارس قرآنی، می‌تواند به‌عنوان چارچوبی علمی برای تصمیم‌گیری مدیران، برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزشی در ارتقای اثربخشی مدیریت این مدارس مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Designing an Appropriate Management Model for Quranic Schools

نویسندگان [English]

  • Seyyedeh Zahra Ameli Kalkhoran 1
  • Turan Soleimani 2
  • Sadraddin Sattari 3
1 PhD Student in Educational Administration, Department of Educational Governance and Human Resources, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran
2 Department of Educational Studies and Curriculum Planning, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran
3 Professor Department of Educational Governance and Human Resources, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Despite the role of Quranic schools in religious socialization, a contextualized, systematic management model is lacking. This study aimed to develop an appropriate management model for Quranic schools in Ardabil. This applied, qualitative study employed Strauss and Corbin’s systematic grounded theory. Fourteen university professors in educational sciences and Quranic studies were purposively sampled until theoretical saturation. Data collected from semi-structured interviews were analyzed via iterative open, axial, and selective coding (yielding 122 codes, 95 concepts, 15 categories, and 6 core themes) to construct the final model. The developed model encompasses crucial dimensions: teacher quality, educational infrastructure, leadership/diversity management, curriculum planning, adherence to Islamic values, quality control, networking, reward systems, extracurriculars, psychological counseling, parental engagement, financial support, educational technology, time management, and life skills. By illustrating the relationships among key administrative components, this model provides a scientific framework for educational administrators, planners, and policy-makers to enhance management quality and efficiency in Quranic schools.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Model Design
  • Management
  • Quranic Schools
  • Grounded Theory

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 19 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری: 14 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 24 مرداد 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار